تزکیه نفس

عبدالفرّار

taharat — Fri, 06 Jun 2008 19:13:18 GMT

در نجف شخصي به نام عبدالفرّار بود كه اوباش و اراذل آنجا را سر كردگي مي كرد . به خاطر آزاري كه از او به ديگران مي رسيد همه از وي هراس داشتند .
روزي در حالي كه آخوند همداني در حرم اميرالمؤمنين عليه السلام بود عبدالفرّار با كمال بي ادبي و جسارت وارد حرم شد . اطرافيان آخوند كه نگران بودند مبادا گزندي از عبدالفرّار به آخوند برسد در كمال ناباوري ديدند كه با نگاه آخوند به وي ، ذليلانه و در كمال خشوع به خدمت آخوند رسيد .
آخوند نامش را پرسيد ، گفت : عبدالفرّار ، آخوند پرسيد : از كه فرار كرده اي ، از خدا يا رسولش ؟
عبدالفرار با شنيدن اين كلام سر به زير انداخت و بيرون شد . فرداي آن روز آخوند از شاگردانش خواست تا به تشييع يكي از اولياء الله بروند ، وقتي شاگردان به محل مورد نظر رسيدند مشاهده كردند كه متوفي همان عبدالفرار است .
وقتي از زن او درباره اش پرسيدند ، گفت : ديشب دائما با خود مي گفت : از كه فرار كرده اي ، از خدا يا رسولش ؟
(چلچراغ سالكان ص 89)

بت يكدانه

خرم آن روز كه ما عاكف ميخانه شويم
از كف عقل برون جسته و ديوانه شويم

بشكنيم آينه فلسفه و عرفان را
از صنمخانه اين قافله بيگانه شويم

فارغ از خانقه و مدرسه و دير شده
پشت پائي زده بر هستي و فرزانه شويم

هجرت از خويش نموده سوي دلدار رويم
واله شمع رخش گشته و پروانه شويم

از همه قيد بريده ز همه دانه رها
تا مگر بسته دام بت يكدانه شويم

مستي عقل ز سر برده و آئيم بخويش
تا بهوش از قدح باده مستاده شويم

(ديوان امام خميني(ره))

آخوند ملا حسينقلي همداني

taharat — Fri, 15 Feb 2008 08:22:18 GMT

عارف وارسته ، حكيم فرزانه و فقيه بزرگوار ملا حسينقلي همداني يكي از نوادر روزگار است كه در عرفان و سير و سلوك به اوج رسيده و توفيق راهبري جمع كثيري را به دست آورده ، استاد بي بديل دوران خود و بلكه پس از آن بوده است.

طلوع
سال 1239 ق ، روستاي شوند شاهد برآورده شدن حاجت رمضانعلي ، كفش دوز روشن ضمير و چوپان پرهيزگار پيشين ده بود. او كه سال ها در حسرت داشتن فرزند بود ، با سفر به عتبات و عاليات و زيارت بارگاه ملكوتي سيد الشهدا عليه السلام دست نياز به سوي آن امام دراز كرده و از خداي خواسته بود كه به بركت امام حسين عليه السلام ، فرزندي به وي عطا فرمايد تا نامش را حسينقلي بنهد و راهي حوزه علميه نمايد .

وقتي كه طفل ، پا به عرصه خاكدان نهاد ، حسينقلي خوانده شد و برادر كوچكترش كريم قلي نام گرفت ، خاندان رمضانعلي شوندي از اعقاب جابر بن عبدلله انصاري ، صحابي رسول خدا صلي الله عليه و اله بودند ، كه قرنها در اين روستا مي زيستند و پيراهني كه حضرت علي عليه السلام به جابر عطا كرده بود ، از او به يادگار داشتند . . . ( چلچراغ سالكان ص 9 )

او مقدمات را در طهران فرا گرفت و بالاخره در دروس عالي حوزه درس عالم اكبر شيخ عبدالحسين طهراني مشهور به شيخ العراقين شركت نموده است . سپس به سبزوار سفر كرده و مدتها در آنجا اقامت گزيده و از درس فيلسوف معروف حاج مولي هادي سبزواري بهره يافته و پس از آن مهاجرت به نجف اشرف نموده و سالهاي طولاني از درس شيخ مرتضي انصاري استفاده كرده است .در اخلاق و عرفان از آقا سيد علي شوشتري استفاده نموده و شاگرد او بوده است . بعد از وفات استادش در منزل نشست و طلاب فهيم بدو روي آوردند .
منزل او محل اجتماع زبدگان علم و عمل شد و شاگردان عجيبي در علم الهي و عرفان تربيت نمود .
آخوند ملاحسينقلي همداني سيصد تن از اولياء الله را تربيت كرد ، آخوند آنها را سه دسته كرده بود ، يك دسته روزها به محضرش مي آمدند ، يك دسته شبها بعد از نماز مغرب و عشاء و يك دسته هم سحرها . ( سند عرفان ص 18 ، 20 )

رهنمودهائي از آخوند ملاحسينقلي همداني :

(( كثرت اشتغال به مباهات ،شوخي بسيار كردن ، لغو گفتن و گوش به اراجيف دادن قلب را مي ميراند ))

(( اگر بي مراقبه مشغول به ذكر و فكر بشود بي فايده خواهد بود ، اگر چه حال هم بياورد ، چرا كه آن حال دوام پيدا نخواهد كرد . گول حالي كه ذكر بياورد ، بي مراقبه نبايد خورد )) ( برنامه سلوك ص 100 )

آتش عشق

كيست كآشفتة آن زلف چليپا نشود ؟
ديده اي نيست كه بيند تو و شيدا نشود

ناز كن ناز ، كه دلها همه در بند تواند
غمزه كن غمزه كه دلبر چو تو پيدا نشود

رخ نما تا همه خوبان خجل از خويش شوند
گر كِشي پرده ز رُخ كيست كه رُسوا نشود

آتش عشق بيفزا ، غمِ دل افزون كُن
اين دل غمزده نتوان كه غم افزا نشود

چاره اي نيست به جُز سوختن از آتش عشق
آتشي ده كه بيفتد به دل و پا نشود

ذرّه اي نيست كه از لطف تو هامون نبود
قطره اي نيست كه از مهر تو دريا نشود

سر به خاك سر كوي تو نهد جان ، اي دوست
جان چه باشد كه فداي رُخ زيبا نشود

( ديوان امام خميني (ره) ص 112 )

ملاقلي جولا و سيد علي شوشتري

taharat — Sat, 07 Apr 2007 12:18:18 GMT

ستاره اي بدرخشيد و ماه مجلس شد
دل رميده ما را رفيق و مونس شد

نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد

به بوي او دل بيمار عاشقان چو صبا
فداي عارض نسرين و چشم نرگس شد

به صدر مصطبه ام مي نشاند اكنون دوست
گداي شهر نگه كن كه مير مجلس شد

خيال آب خضر بست و جام اسنكدر
به جرعه نوشي سلطان ابوالفوارس شد

طربسراي محبت كنون شود معمور
كه طاق ابروي يار منش مهندس شد

لب از ترشح مي پاك كن براي خدا
كه خاطرم به هزاران گنه موسوس شد

كرشمه تو شرابي به عاشقان پيمود
كه علم بي خبر افتاد و عقل بي حس شد

چو زر عزير وجود است نظم من آري
قبول دولتيان كيمياي اين مس شد

ز راه ميكده ياران عنان بگردانيد
چرا كه حافظ از اين راه رفت و مفلس شد

مرحوم آية الله حاج سيد علي شوشتري پس از تكميل مراتب علمي از نجف اشرف به شوشتر وطن
خويش بازگشته مشغول تدريس و امر قضاوت گرديد .
در اواخر يكي از شبها در خانه او را كوبيدند ، نام كوبنده در را پرسيد ، گفت : ملا قلي جولا هستم.
خادم به آقا گفت ، ايشان فرمود : حال ديروقت است فردا به مدرس بيايد ، عيال سيد عرض كرد : اين بيچاره شايد كار فوري دارد ، خوب است اجازه دهيد بيايد حرفش را بزند ، آقا فرمود : حال كه تو به زحمت خود راضي هستي برخيز برو اطاق ديگر تا او بيايد داخل ، ملا قلي آمد و گفت : آمده ام بگويم اين راهي كه مي روي طريق جهنم است ، اين را گفت و رفت ، عيال سيد پرسيد چه كار داشت ؟ سيد گفت : گويا جنون پيدا كرده است .
هشت شب ديگر در همان وقت شب ، در كوبيده شد ، معلوم شد ملاقلي جولا است مي خواهد خدمت آقا برسد ، آقا فرمود : اين مرد هر وقت ديوانگيش گُل ميكند سر وقت ما مي آيد ، ملاقلي وارد شد گفت : نگفتم اين راه جهنم است ، حكم امروزت در ملكيت آن موضوع باطل است و سند صحيح وقف بودن آن كه به مهر علما و معتبرين ممهور است در فلان مكان پنهان است ، اين را گفت و رفت ، عيال سيد وارد شد ، آقا را در فكر ديد ، پرسيد : ملاقلي چه گفت ؟
فرمود : حرفي بود ، چون صبح شد آقا به مدرس آمد و با بعضي از خواص به آن مكان رفت ، مكان را شكافتند و صندوقي بيرون آمد كه وقف نامه ملك در آن بود ، سيد حكم روز قبل را خواست و خط بطلان بر او كشيده و مدعيان مالكيت را خواست و سند را به آنها نشان داد ، همه متحير شدند و مدعيان ملكيت آن ملك خجلت زده گرديدند .
هشت شب ديگر باز در همان ساعت در را كوبيد ، معلوم شد ملاقلي است ، اين دفعه خود آقا در را باز كرد و از وي استقبال نمود و مقدمش را گرامي داشت و فرمود : صدق قول شما معلوم شد ، حال تكليف چيست ؟ ملاقلي گفت : چون معلوم شد كه جنون ما گُل نمي كند آنچه داري بفروش و بعد از اداي ديون باقي مانده را بردار و برو نجف اشرف بمان و به اين دستورالعمل مشغول باش ، آنجا باز به تو مي رسم .
سيد همان طور عمل نمود تا آنكه روزي در وادي السلام ملاقلي را ديد دعا مي خواند ، بعد از فراغ خدمتش رسيد با وي به خلوتي رفتند ، ملاقلي گفت فردا من در شوشتر خواهم مُرد ، دستورالعمل تو اين است و با سيد وداع فرمود .
( سيري در آفاق ص 165 )

ملاقلي جولا يكي از ابواب حضرت بقية الله ارواحناله الفدا

taharat — Tue, 13 Feb 2007 12:51:18 GMT

ملاقلي جولا يكي از اوتاد است و درباره او گفته اند كه يكي از ابواب حضرت بقية الله است .
تاجري از ثرتمندان تبريز صاحب اولاد نمي شد . هر چه نزد اطبا به معالجه پرداخت نتيجه اي نديد.
به نجف اشرف مشرف شد و مدتي در آنجا جهت تشرف خدمت امام عصر ارواحنا فداه به عمل
استجاره مشغول بود .
استجاره از سابق تا حال متداول بوده و هست . مردان پاك و پارسا از اهل نجف يا مسافرين ،
چهل شب چهارشنبه نماز و اعمالي در مسجد سهله را به جا مي آورند و بعد به مسجد كوفه مي روند
و در آنجا بيتوته مي كنند . در ظرف اين مدت ، يا شب آخر خدمت امام زمان عليه السلام مشرف مي شوند و بسا باشد كه آن حضرت را نشناسند و بسياري از افراد اين اعمال را انجام داده و به مقصود رسيده اند .
اين مرد تاجر تبريزي نيز پس از موفقيت و انجام آن اعمال شبي بين خواب و بيداري ، حالتي
به او دست مي دهد و شخصي را مشاهده مي كند كه به او مي گويد : نزد ملاقلي جولاي دزفولي
(نساج و بافنده) برو ، به حاجت خود خواهي رسيد و ديگر كسي را نديد .
مرد تاجر مي گويد : تا آن وقت نام دزفول را نشنيده بودم ، به نجف آمدم و از دزفول پرسش نمودم .
به من آنجا را معرفي كردند ، با فردي كه با من بود به دزفول رفتم .
به همراهم گفتم تو جائي بمان بعد تو را مي بينم . خودم راه افتادم و از مولا قلي جولا جويا شدم .
اغلب او را نمي شناختند ، تا فردي او را شناخت . گفت : بافنده اي است در زي فقرا
و با وضع شما تناسبي ندارد . من آدرس او را گرفتم . روانه شدم تا به دكان او رسيدم .
فردي را ديدم با پيراهن و شلوار كرباس در محلي كه يك متر در دو متر بود ، مشغول بافندگي بود .
تا مرا ديد گفت : حاج محمد حسين مطلب و حاجت شما روا شد ، بر حيرتم افزوده شد .
بعد از اذن و اجازه بر او داخل شدم ، هنگام غروب بود ، اذان گفت و به نماز مشغول شد .
به او گفتم من غريبم و امشب ميهمان شما هستم . قبول نمود .
چون پاسي از شب گذشت كاسه چوبي كه قدري ماست در آن بود و دو قرص نان جويني
در طيفي چوبين پيش رويم گذارد ، من با اينكه به غذاهاي خوب عادت داشتم با او شركت كردم .
بعد تخته پوستي كه داشت به من داد و گفت تو ميهمان مايي روي آن بخواب ، و خود روي زمين خوابيد .
نزديك سپيده بلند شد ، اذان گفت ، نماز صبح و تعقيب مختصري خواند .
به او گفتم : من اينجا آمدم و دو مقصود داشتم ، يكي از آنها عملي شد ، دومي آن است كه با چه عملي به اين مقام رسيدي كه ولي عصر ارواحنا فداه مرا به تو محوّل فرمود و از نام و ضميرم اطلاعم دادي ؟ گفت : اين چه پرسش است ، حاجتي داشتي روا گرديد ، برو .
به او گفتم : تا نفهمم نميروم ، چون ميهمان شمايم ، به پاس احترام ميهمان بايد مرا خبر دهي .
گفت : در اين مكان به كار خود (جولائي) مشغول بودم ، در مقابل اين دكان ،
خانه يك ستمكار بود و سربازي از آن حفاظت ميكرد ، يك روز آن سرباز پيش من آمد و گفت :
از كجا براي خود غذا تهيه مي كني ؟ گفتم : سالي يك خروار گندم مي خرم و آرد مي كنم و مي پزم
و زن و فرزندي هم ندارم ، گفت : من در خانه اين مرد مستحفظم و خوش ندارم از مال اين ظالم
استفاده كنم ، اگر قبول زحمت فرمايي ، براي من هم يك خروار جو بخر و بپز ، من روزي دو قرص نان از تو مي گيرم ، قبول كردم و او هر روز مي آمد دو قرص نان مي برد .
اتفاقا روزي نيامد ، از او پرسيدم ، گفتند : مريض است و در اين مسجد خوابيده است .
به آنجا رفتم از حال او جويا شدم ، خواستم طبيب برايش بياورم ، قبول نكرد ، گفت : احتياجي نيست .
من امشب از دنيا مي روم ، چون نصف شب شد ، در دكانت مي آيند ، تو بيا و هر چه به تو دستور دادند عمل كن ، بقيه آردها هم براي خودت .
خواستم شب را پيش او بمانم ، قبول نكرد ، گفت : برو ، من نيز اطاعت كردم .
نيمي از شب رفته بود كه در دكان زده شد و گفتند ملاقلي بيرون بيا ، من از دكان آمدم به مسجد رفتم ،
ديدم آن سرباز جان سپرده ، دونفر آنجا بودند ، به من گفتند : بدن او را به جانب رودخانه حركت دهم ،
اجابت كردم ، آن دو نفر او را غسل دادند ، كفن كردند ، بر او نماز خواندند و آوردند در مسجد دفن كردند .
من به دكان برگشتم ، چند شب بعد در دكان زده شد ، كسي گفت : بيرون بيا ، من بيرون آمدم .
گفت : آقا تو را طلب نموده است ، با من بيا ، رفتم . با اينكه اواخر ماه بود ، ولي صحرا مانند شبهاي مهتاب روشن بود و زمينها سبز و خرّم ، ولي ماه پيدا نبود .
در فكر فرو رفته و تعجب مي كردم ، ناگاه به صحراي لور (شهري در شمال دزفول) رسيدم. از دور عده بزرگواراني را ديدم به دور هم نشسته اند و يك نفر مقابل آنان ايستاده است ، ولي در بين ايشان يك نفر جليل و از همه بالاتر بود ، به نحوي كه هول و هراس مرا ربوده و استخوانهايم به صدا در آمد .
مردي كه با من بود گفت : قدري جلوتر بيا ، رفتم و بعد توقف كردم ، آن نفر ايستاده گفت : بيا ،
بيم نداشته باش ، قدري جلوتر رفتم ، آن شخص كه در بين آن جماعت از همه برتري داشت ،
به يكي از آن عدّه فرمود : منصب سرباز را به او بده . به من گفت : براي خدمتي كه به شيعه ما نمودي ميخواستم منصب سرباز را به تو بدهم ، عرض نمودم : من كاسب و بافنده هستم ، مرا به سربازي و سرهنگي چه ؟ مي پنداشتم كه مي خواهند مرا به جاي سرباز نگهبان قرار دهند .
تبسمي فرمود و گفت : منصب او را مي خواستيم به تو دهيم ، باز تكرار كردم و گفتم : مرا چه به سربازي. در اين هنگام يكي از آنها گفت : او عامي است به او بگوئيد منصب سرباز را مي خواهيم به تو بدهيم ، نمي خواهيم سرباز باشي و منصب او را به تو داديم ، برو .
من برگشتم و در بازگشت هوا را تاريك ديدم و از آن روشني و سبزي و خرّمي هم در صحرا خبري نبود .
از آن شب به بعد دستورات آقا يعني حضرت صاحب الامر ارواحناله فداه به من مي رسد و از آن جمله
دستورات آن حضرت انجام گرفتن مقصد و حاجت تو بود .
اين حضرت مولاقلي جولا است كه سلسله بسياري از اهل سير و سلوك و عرفان به او منتهي مي شود.
(زندگاني شيخ انصاري ، ص 53 ، گويند اين حكايت را حاج ميرزا احمد آبادي در جلد دوم الشمس الطالعه ،ص 352 آورده است و آن را از حاج محمد طاهر تاجر دزفولي در اصفهان نقل كرده است.)

همه هست آرزويم كه ببينم از تو روئي
چه زيان ترا كه من هم برسم به آرزوئي

به كسي جمال خود را ننموده‌اي و بينم
همه جا به هر زباني بُوَد از تو گفتگوئي

به ره تو بسكه نالم ز غم تو بسكه مويم
شده‌ام ز ناله نالي شده‌ام ز مويه موئي

همه را خوش آنكه مطرب بزند به تار چنگي
من از آن خوشم كه چنگي بزنم به تار موئي

چه شود كه راه يابد سوي آب تشنه كامي
چه شود كه كام جويد ز لب تو كامجوئي

شود اينكه از ترحم دمي اي سحاب رحمت
من خشك لب هم آخر ز تو تر كنم گلوئي

بشكست اگر دل من بفداي چشم مستت
سر خمّ مي سلامت شكند اگر سبوئي

همه موسم تفرج به چمن روند و صحرا
تو قدم به چشم من نه بنشين كنار جوئي

نه به باغ ره دهندم كه گلي به كام بويم
نه دماغ آنكه از گل شنوم به كام بوئي

نه وطن پرستي از من به وطن نموده يادي
نه زمن كسي به غربت بنموده جستجوئي

ز چه شيخ پاكدامن سوي مسجدم نخواند
رخ شيخ و سجده گاهي سر ما و خاك كوئي

رحلت آقاي حداد

taharat — Tue, 16 Jan 2007 12:51:18 GMT

روز دوازدهم شهر رمضان قريب سه ساعت به غروب مانده ، ايشان مي فرمايند :
مرا مرخص كنيد به منزل بروم ، سادات در آنجا تشريف آورده و منتظر من ميباشند !
دكتر مي گويد : ابداً امكان ندارد كه شما به خانه برويد ، ايشان به دكتر مي گويد :
ترا به جدّه ام فاطمه زهرا سلام الله عليها قسم ميدهم كه بگذار من بروم !
سادات مجتمعند و منتظر مَنَند ، من يكساعت ديگر از دنيا مي روم !
دكتر كه سوگند اكيد ايشان و اسم فاطمه زهرا سلام الله عليها را مي شنود اجازه مي هد ،
و به اطرافيان ايشان مي گويد : فعلا حالشان رضايت بخش است و ارتحالشان به اين زوديها نمي شود .
ايشان در همان لحظه به منزل مي آيند ، و اتفاقا پسران حاج صمد دلّال (باجناقشان) كه خاله زاده گان
فرزندانشان هستند در منزل بوده اند و از ايشان درباره اين آيه مباركه : إنَّا سَنُلقِي عَلَيْكَ قَولَاً ثَقِيلًا
( ما تحقيقا اي پيغمبر بر تو كلام سنگين را القاء خواهيم نمود.) مي پرسند كه :
مقصود از قول ثقيل در اين آيه چيست ؟! آيا مراد و منظور هبوت جبرائيل است ؟!
ايشان در جواب مي فرمايند : جبرائيل در برابر عظمت رسول الله ثقلي ندارد تا از آن تعبير به قول ثقيل گردد .
مراد از قول ثقيل ، اوست ، لا هُوَ إلّا هُو است !
در اين حال حناي خمير كرده مي طلبند و بر رسم دامادي جوانان عرب كه هنگام دامادي دست و پاهايشان را حنا مي بندند و مراسم حنابندان دارند ، ايشان نيز ناخنها و انگشتان پاهاي خود را حنا مي بندند و مي فرمايند : اطاق را خلوت كنيد !
در اين حال رو به قبله مي خوابند ، لحظاتي كه مي گذرد و در اطاق وارد مي شوند ،
مي بينند ايشان جان تسليم نموده اند .
دكتر سيد محمد شُروفي مي گويد : من بر اساس كلام سيّد كه گفت : من تا يكساعت ديگر از اينجا ميروم ، در همان دقائق به منزلشان رفتم تا ببينم مطلب از چه منوال است ؟!
ديدم سيّد رو به قبله خوابيده است ، چون گوشي را بر قلب او نهادم ديدم از كار افتاده است .
آقازادگان ايشان مي گويند : در اين حال دكتر برخاست و گوشي خود را محكم زمين كوفت و هاي هاي گريه كرد ، و خودش در تكفين و تشييع شركت كرد .
بدن ايشان را شبانه غسل دادند و كفن نمودند و جمعيت انبوهي غير مترقّب چه از اهل كربلا و چه ار نواحي ديگر كه شناخته نشدند گرد آمدند و با چراغهاي زنبوري فراوان به حرمين مطّهرين حضرت أباعبدلله الحسين و حضرت أباالفضل العباس عليهما السلام برده ، و پس از طواف بر گرد آن مراقد شريفه ، در وادي الصّفاي كربلا در مقبره شخصي اي كه آقا سيّد حسن براي ايشان تهيه كرده بود به خاك سپردند .
(روح مجرد ص 662)

قَلبي يُحَدِّثُني بِأ نَّكَ مُتلِفي روحي فِداكَ عَرَفتَ أمْ لَمْ تَعرِفِ
(دل من با من ميگويد كه تو تلف كننده من هستي ، روحم به فدايت ، بفهمي يا نفهمي ؟!

لَمْ أقْضِ حَقَّ هَواكَ إنْ كُنْتُ الَّذي لَمْ أقضِ فيهِ أسًي وَ مِثلي مَن يَفي
(من حق عشق و هواي تو را وفا نكرده ام اگر از شدّت حزن و تأسف نمرده باشم ،
در حالي كه من از زمره وفا كنندگان مي باشم .)

ما لي سِوَي روحي وَ باذِلُ نَفْسِهِ في حُبِّ مَن يَهْواهُ لَيْسَ بِمُسْرِفِ
(من به جز روحم چيزي ندارم كه فدا نمايم ، و كسيكه جان خود را در راه محبوبش بذل و ايثار كند ،
اسراف ننموده است.)

فَلَئِنْ رَضيتَ بِها فَقَد أسْعَفْتَني يا خَيبَةَ الْمَسعَي إذا لَمْ تُسْعِفِ
( بنابر اين اگر به فدا شدن روحم راضي شدي حقا حاجت مرا برآورده اي ،
و اي واي بر خسران و زيانِ سعي و كوشش من اگر حاجتم را برنياوري ! )

يا مَانِعي طيبَ المَنامِ وَ مانِحي ثَوْبَ الْسَّقامِ بِهِ وَ وَجْدِي الْمُتْلِفِ
(اي آنكه به واسطه وجودت ، خواب آرام و خوش را از من ربودي و
لباس مرض و عشق جانگداز مهلك به من دادي ! )

عَطْفًا عَلَي رَمَقي وَ ما أبْقَيْتَ لي مِنْ جِسْميَ الْمُضْنَي وَ قَلبِي الْمُدْنَفِ
( بر اين رمق و بقيه حيات باقيمانده ، و بر آنچه را كه براي من از جسم مريضم
و از قلب بسيار بيمارم جاي گذارده اي ، تلطّفي كن و نظري نما ! )

فَلْوَجْدُ باقٍ وَ الْوِصالُ مُماطِلي وَالصَّبْرُ فانٍ وَ اللِقآءُ مُسَوِّفي
( زيرا كه عشق سوزان من باقي است و در وصال كوتاهي ميكني ،
و صبر و تحمل من فاني شده است و در لقاء به تأخير حواله ميدهي ! )
«إبن فارض»

نامه ای از آقای حداد

taharat — Sun, 31 Dec 2006 20:05:18 GMT

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم
توحيد است که اصل است و بس ، و به سوی اوست راه ، و اوست قطب و کانون .
و گرداگرد اوست مدار و گردش و گرديدن و به چرخ درآمدن ، اوست تاج بر تارک عارفان .
بواسطه اوست که سيادت پيدا نمودند و سرور و سالار شدند . و به اخلاق اوست که متخلق گشتند .
و برای اوست که منقاد و مطيع آمدند ، و او راجع به ايشان بسيار مهربان و خوشرفتار و بسيار پيوند زننده و وصل کننده است ، از اوست ابتدا و به سوی اوست وصل .
توحيد دلهايشان را به نور حکمت و ايمان منوّر گردانيد ، و سينه هايشان را گسترده و منشرح نمود .
پس به اخلاق قرآن متخلّق گشتند و معانی آنرا فهم کردند ، و مراد و معنی آن برای آنها واضح شد .
پس فکر ايشان در قرآن به طول انجاميد تا خواب خوشگوار را از چشمانشان برگرفت ، و ديگر نتوانستند بر روی اهل و اولادشان درنگ بنمايند ، و با پرستش پروردگارشان احدی را شريک گردانند .
توحيد ، روشنی بخش در مشکوة قلوب عارفان است ، از او سخن می گويند ، و از جمال و جلال او پرده بر می دارند و اظهار می کنند ، و ابداً التفاتی به ما سوی او ندارند .
و غير از مولا و آقايشان در صندوقچه و خزانه دل ، کسی را ذخيره نمی نمايند .
چرا که اوست حيات و زندگی نوين آنها ، و به واسطه توحيد است که خورشيدشان ميدرخشد و نور افشانی مي نمايد .
توحيد ، ايشان را به فهميدن و ادراک کردن معانی دقيقه و رموز مخفيّه کمک می کند و امداد می نمايد ،
تا بدينوسيله در ميان موجود باقی و موجود فانی فرق می گذارد و تميز می دهد .
روی اين زمينه از توحيد تعبير می کنند به معانی روحانيه و مفاهيم مجرّد و ملکوتيّه ای که از فهميدن آنها صفات بشر قاصر است ، و فقط کسی که با توحيد زنده باشد و دارای مشاهده ربوبيّه باشد می تواند
آن معانی را بگيرد و بفهمد و در خود نگهدارد و حفظ کند ، و کسيکه به نعمتهای بهشتی قانع و راضی شده است از ادراک آن معانی عاجز است .
لهذا برای عارف لذتی نيست مگر ياد مولايش ، زيرا که اوست کليّت و جمعيّت او ، و اوست ظاهر به عبادت او . با علمش از روی او پرده بر می دارد ، و او را برای بيان و دلالت ، هدايت می نمايد ، و سرّش از سرّ مولايش مدد می گيرد .
پس زبان وی را به حکمت گويا می گرداند ، و خلائق را به سويش مجذوب می کند ، و امّت را بوسيله او هدايت مي نمايد ، و از جلوی ديده باصره و چشم بصيرت وی پرده بر می کشد ،و بر قلبش تجلیّ می کند کسی که از رگ گردن او به او نزديکتر است .
بر اين اساس متفرّقات و گسيختگيهای او التيام می پذيرد و تأليف می شود ، پس از رسوم خود فانی می شود ، و برای او اظهار مخفيّات و اسرار می کند ، و به علوم خودش وی را تشريف می بخشد ، پس زمينش به اهتزاز آمده سرسبز و خرّم می گردد،و آب فرو رفته چشمه اش از نو می جوشد و فوران میزند، و دلش را می گشايد و وسعت می دهد ، وسعتی که نه زمينش و نه آسمانش بقدر سعه و گسترش آن نخواهد بود .
(روح مجرّد ص 478)
........................................

ای تير غمت را دل عشّاق نشانه
عالم به تو مشغول و تو غائب ز ميانه

مقصود من از کعبه و بتخانه توئی تو
مقصود توئی کعبه و بتخانه بهانه

حاجی به ره کعبه و من طالب ديدار
او خانه همی جويد و من صاحب خانه

چون در همه جا عکس رخ يار توان ديد
ديوانه منم من که روم خانه به خانه

هر کس به زبانی صفت حمد تو گويد
بلبل به نواخانی و قمری به ترانه

گه معتکف ديرم و گه ساکن مسجد
يعنی که تو را می طلبم خانه به خانه

من پنج کار اطفال را دوست دارم

taharat — Tue, 12 Dec 2006 02:43:18 GMT

آقای حداد میفرمودند : چقدر من از کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم خوشحال می شوم
و هر وقت یاد آن می کنم حالت ابتهاج و مسرت به من دست می دهد ، آنجا که فرموده است :
« من پنج کار اطفال را دوست دارم : اول آنکه پیوسته گریانند ، دوم آنکه بر سر خاک گِرد می آیند ، سوم آنکه بدون حقد و کینه با هم دعوا می کنند ، چهارم آنکه برای فردا چیزی را ذخیره نمی نمایند ، پنجم آنکه خانه می سازند و سپس آنرا به دست خودشان خراب می کنند . »
مراد آنستکه : اطفال چون به فطرت نزدیکترند ، یعنی به توحید نزدیکترند ، أنانیت پوچ و استکبار واهی و شخصیت مجازی در میانشان نیست .
فلهذا چون خنده غفلت انگیز و عمارتهای بهجت آمیز و کینه های بی اساس اما ریشه دار و ذخیره کردن اموال و انباشتن بر اساس وَهم و پندار و اتکای به دنیا و دلبستگی بدان ، در میان ایشان وجود نداردیعنی همه بلفطره اهل توحید می باشند و فنای آنان در خدا فطره بیشتر است ، بیشتر مورد علاقه پیامبر می باشند .
اما همین که به غرور جوانی و به کهولت و دوران کهنسالی و پیری می رسند و غرور شهوت و غضب و أوهام و اعتباریات دامنگیرشان می گردد و حب مال و جاه و اعتبار در زمان پیری مغزشان را پر می کند ، همه آن غرائز پاک و فطرت سالم و دست نخورده رااز دست می دهند ، و به باطل در برابر حق عشق می ورزند ، و عمر و حیات و سرمایه علم و قدرت و امن و امان را به مُفت بلکه به منهای فائده و در برابرضررهای هنگفت می فروشند و مبادله می کنند .
و این موجب بُعد و دوری از رحمت خداست که ایشان را از وادی محبت دور میکند .
إلّا مَن عَصَمَهُ اللّهُ ، وَ قَلیلُ ما هُم.
(روح مجرد ص 597)

زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم
ناز بُنیاد مکن تا نکَنی بنیادم

می مخور با همه کس تا نخورم خون جگر
سر مکش تا نکشد سر به فلک فریادم

زلف را حلقه مکن تا نکنی در بندم
طرّره را تاب مده تا ندهی بر بادم

یار بیگانه مشو تا نبری از خویشم
غم اغیار مخور تا نکنی ناشادم

رُخ بر افروز که فارغ کنی از برگ گُلم
قد بر افراز که از سرو کنی آزادم

شمع هر جمع مشو ورنه بسوزی ما را
یاد هر قوم مکن تا نروی از یادم

شهره شهر مشو تا ننهم سر در کوه
شور شیرین منما تا نکنی فرهادم

رحم کن بر من مسکین و بفریادم رس
تا بخاک درِ آصف نرسد فریادم

حافظ از جور تو حاشا که بگرداند روی
من از آن روز که در بند توأم آزادم

حس نكردن حرارت آهن

taharat — Fri, 24 Nov 2006 16:17:18 GMT

شاگرد مرحوم حداد ميگويد: روزي در دکان مشغول درست کردن نعل مرکبي بوديم ، سيد هاشم آهن را از کوره در آورد و من به آن ضرباتي با چکش ميزدم ، دوباره آهن را در کوره گذاشت و اينبار با دستش آهن را از کوره در آورد ، من همينکه خواستم به آن ضربه اي بزنم متوجه دست سيد هاشم شدم که کاملا سرخ شده بود ولي خود سيد هاشم فارغ از دنيا مشغول تفکر بود و حرارت آهن را حس نميکرد ، من که از ديدن اين صحنه ترسيده بودم به او گفتم : دستت را بکش که الآن ميسوزد .

سيد هاشم از حالت خود خارج شد و متوجه خودش شد و آهن را از دستش انداخت ، بعد از اين جريان من را مجبور کرد که سوگند ياد کنم که از آنچه ديده ام به هيچکسي سخن نگويم تا وقتي که او زنده است و گفت از امروز ديگر کار تعطيل است و من کار نميکنم ، پس از گذشت مدتي از اين جريان سيد هاشم ميگفت : شايسته نيست که با اين اوضاع روحيي که دارم کار کنم زيرا اگر از من چيزي از اين امور ظاهر شود بين مردم پخش ميگردد .

( کتاب عارف في الرحاب القدسيه بقلم السيد علي الموسوي الحداد )

دلم جز مهر مهرويان طريقي بر نميگيرد
ز هر در ميدهم پندش وليكن در نميگيرد

خدا را اي نصيحت گو حديث ساغر و مي گو
كه نقشي در خيال ما ازين خوشتر نميگيرد

بيا اي ساقي گلرخ بياور باده رنگين
كه فكري در درون ما ازين بهتر نميگيرد

صراحي ميكشم پنهان و مردم دفتر انگارند
عجب گر آتش اين زرق در دفتر نميگيرد

من اين دلق مرقع را بخواهم سوختن روزي
كه پير ميفروشانش بجامي بر نميگيرد

از آن رو هست ياران را صفاها با مي لعلش
كه غير از راستي نقشي در آن جوهر نميگيرد

سر و چشمي به اين دلكش تو گوئي چشم از او بردوز
برو كاين وعظ بي معني مرا در سر نميگيرد

نصيحتگوي رندان را كه با حكم قضا جنگست
دلش بس تنگ مي بينم مگر ساغر نميگيرد

ميان گريه ميخندم كه چون شمع اندرين مجلس
زبان آتشينم هست ليكن در نميگيرم

چه خوش صيد دلم كردي بنازم چشم مستت را
كه كس مرغان وحشي را ازين خوشتر نميگيرد

سخن در احتياج ما و استغناي معشوقست
چه سود افسونگري اي دل كه در دلبر نميگيرد

من آن آئينه را روزي بدست آرم سكندروار
اگر ميگيرد اين آتش زماني ور نميگيرد

خدا را رحمي اي منعم كه درويش سر كويت
دري ديگر نميداند رهي ديگر نميگيرد

بدين شعر تر شيرين ز شاهنشه عجب دارم
كه سر تا پاي حافظ را چرا در زر نميگيرد

شرح (2)

taharat — Fri, 17 Nov 2006 12:35:18 GMT

در حديثي كه در كتاب پر ارج و گرانسنگ « وسائل الشيعه » مندرج و مضبوط است از « سكوئي» از علماي بزرگ اهل سنت ، نقل شده است كه مي گويد : با حالت غم و اندوه به محضر امام صادق عليه السلام وارد شدم .
امام با مشاهده حالت من فرمودند : علت حزن و اندوهت چيست و چرا چنين گرفته
و غمناك هستي ؟
عرض كردم : آخر دختري نصيبم شده است .
امام فرمودند : برايش چه نامي انتخاب كرده اي ؟
عرض كردم : فاطمه
آن گاه امام آه عميقي از ته دل كشيدند و سه بار اين نام را به ياد مادرشان تكرار كردند و سپس به من فرمودند : پس حال كه چنين نامي بر دخترت نهاده اي ،
هرگز او را مورد شتم و دشنام قرار مده ، نام او نامي عزيز و محترم است ،
تو نيز همواره احترام نامش را داشته باش .
(پرتوي از فضائل فاطمه زهرا عليها السلام در كلام معصومين عليهم السلام ص 98)

شرح (۲)

تتمه ي كلام حضرت سجاد عليه السلام ، استداراك از ما قبل است يعني چون فرزند ايشان موضع العلم و باقر (شكافنده ) علوم است اشبه به رسول الله صلي الله عليه و آله است. پس "وجه شبه " جسداني نبوده بلكه رباني است. شاهد اين نكته آنست كه در اوصاف ظاهري حضرت باقر عليه السلام ثمين (تنومند) بودن ذكر شده كه اين وصف در باره ي رسول الله صلي الله عليه و آله ذكر شده كه اين وصف در باره ي ظاهر رسول الله ذكر نشده و عدم اين خصوصيت در باره ي رسول الله صلي الله عليه و آله اشبهيت را از جنبه ي ملكي آنحضرت به شان ملكوتي ايشان منصرف مي نمايدو جنبه ي ملكوتي رسول الله مظهر اسم المهيمن است كه اين اسم تحت اسم الصمد است وبه همين خاطر رسول الله صلي الله عليه و آله بر ساير انبياء عليهم السلام هيمنه دارد همانطور كه كتاب او نيز بر ساير كتب اينچنين است و اين هيمنه بخاطر همان مفاد نكته ي "ا" است.
و چون علم مساوق وجود است ، علم مطلق مساوق وجود مطلق است و شهود وجود مطلق ، ملازم با ابهت و هيمان ميگردد ، قتاده ، فقيه اهل بصره به آنحضرت عرض كرد كه : به خدا قسم ، هم مقابل فقهاء نشسته ام هم پيش روي ابن عباس قرار گرفته ام ، در برابر هيچكدام قلب دچار اضطراب و پريشاني مانند اضطرابي كه در حضور شما پيدا ميكنم ، نشد. حضرت به او فرمودند:
اتدري اين انت؟ انت بين يدي بيوت اذن الله ان ترفع و يذكر فيها اسمه (3)
اين كه حضرت فرمودند :في بيوت (به صيغه ي جمع) و با قرينه ي حاليه خود را قصد نمودند ، اشاره به اتحاد وجودي بين ائمه عليهم السلام است.
ترفيع اسم (ان ترفع) اشاره به جامعيت مراتب وجود و ظهور در حضرت دارد ضمن اين كه "رفعت" كنايه به بلندي مقام و عظمت و استيلاء به ماسوي است.
اسميكه در آن آيه به آن اشاره شده يا : "الصمد " است يا به آن باز ميگردد كه هنگام ملاقات قتاده با آنحضرت ، به اقتضاي نفس قتاده از آنحضرت جلوه ميكرده . گويا قتاده در علوم شانيتي براي خودش قائل بوده و خود را هم عرض حضرت توّهم ميكرده كه اينگونه حس ميكرده.
از عكرمه نيز مطلبي شبيه قتاده نقل شده.
جابر ابن عبد الله انصاري نيز وقتي با حضرت باقر عليه السلام روبرو شد بندهاي بدنش به لرزه در آمد و موهاي او از ترس راست شد، و اين كيفيت در حالي به جابر عارض ميشود كه حامل سلام معنوي بود و از زمان رسول الله صلي الله عليه و آله تا هنگام ملاقات و تحويل سلام نبوي به امام باقر عليه السلام ، در حد ظرف ، از سلام نبوي بهره برده بود. و از اينجا يكي ديگر از اسرار فرستادن سلام از جانب رسول الله بوسيله جابر روشن ميشود زيرا با حمل اين سلام ، جابر از نواقصي كه موجب بروز ضعف ايمانش در برابر حضرت باقر عليه السلام و خروجش از حد ايمان ميشده مصون مانده و با اين بيان روشن ميشود كه جابر واسطه بوده نه آلت آن ، همانطور كه همين سلام علت مدارا كردن حضرت مجتبي عليه السلام با جابر ، هنگام اعتراض جابر به ايشان شد و همين سلام موجب فراهم آمدن استعدادي در جابر شد كه حضرت مجتبي عليه السلام در او تصرف ولايي نمود و در باره ي مصالحه اش با معاويه عليه اللعنه ، كشفي را موجب شد.
نيز همين سلام بود كه موجب اغماض حضرت سيدالشهداء از خطاء مكرر اوهنگام خروج حضرت از مكه به عراق گرديده.
يكي ازاسمائيكه تحت اسم "الصمد " است اسم "العظيم " ميباشد. چون عالم ملكوت به فيض اقدس كه تعين علمي اشياء عندالله تعالي است تناسب بيشتري دارد مظهر اين اسم است .
كريمه ي : اقرا كتابك كفي بنفسك اليوم عليك حسيبا(4) اشاره به ظهور اسم "العليم" در ملكوت دارد.
اين ظهور در ملكوت بحسب اندكاك فيض مقدس در فيض اقدس است. امير المومنين عليه السلام اين اسم را در خويش جلوه ميدادند حتي قبل از تولد. در امالي شيخ طوسي از فاطمه بنت اسد قبل از ورود در كعبه دعايي نقل شده به اين صورت كه :
...وبهذا المولود الذي في احشايي الذي يكلمني و يونسني بحديثه و انا موقنه انه احدي آياتك و دلائلك لما يسرت علي ولادتي...
در اين عبارت دو حالت متضاد جمع شده است : يكي انس به كلام اميرالمومنين عليه السلام و ديگري ترس از سختي ولادت كه به خاطر اين سختي به كعبه پناه آورده و اين ترس نه بخاطر تازه كار بودن فاطمه بنت اسد سلام الله عليها در امر وضع حمل بوده بلكه تجلي اسم "العظيم "از ناحيه ي حضرت امير المومنين عليه السلام بوده كه بر مادر شريف شان قبل از ولادت ميشده. زيرا انسان كامل اوصاف حق را بنحو عينيت اظهار ميكند يعني انس با اين مقام عينا احساس هيبت و عظمت از اوست و بالعكس.
نمونه ي ديگر از تجلي اسم الصمد را ميتوان در خطبه خواندن حضرت زينب سلام الله عليها در دروازه ي كوفه مشاهده نمود.
آنچه كه مرحوم سيد محمد حسين حسيني طهراني در باره ي حالتهاي فناييه ي مرحوم آقا سيد هاشم موسوي حداد قدس الله روحه نقل كرده :
ديدم خودبخود وضو آمد ، بدون اختيار و علم.....ص70 يا در ص141 :ايشان (آقاي حداد) در ذو الحجه الحرام 1384 حج نموده بودند و بنده در شهر رجب و شعبان 1385 به اعتاب مباركه مشرف بودم ، لهذا درباره سفرشان سوالاتي از طرف حقير بود ، و يا اقتراحا خود ايشان بيان مي فرمودند.
از جمله آنكه بنده از ايشان پرسيدم : شما با اين حال و ضعي كه داريد بطوريكه بعضي از ضروريات زندگي فراموش مي شود ، و حساب و عدد از دست مي رود ، و دست راست را از چپ نمي شناسيد ، چگونه اعمال را انجام داده ايد ؟ ! چگون طواف كرده ايد ؟ ! چگونه از حجرالأسود شروع نموده ، و حساب هفت شوط را داشته ايد ؟ ! و هكذ الأمر در بقيه اعمال !
فرمودند : خود به خود برايم معلوم مي شد و عملم طبق آن قرار مي گرفت .
مثلا در مسجد الحرام كه وارد شديم ، بدون معرفي احدي ركن حجر الأسود را شناختم ، و دانستم از اينجا بايد طواف نمايم . از آنجا شروع نمودم و بدون حساب هفت شوط ، هر شوط برايم مشخص بود ، و در آخرين شوط خود به خود طواف تمام شد و از مطاف خارج گشتيم ،و يا محل نماز خلف مقام حضرت ابراهيم علي نبينا و آله و عليه السلام ، و هكذ الأمر في السعي و التقصير .
حاكي از تجلي اسم الصمد براي ايشان است بنحو ظهور علم اجمالي به احكام شريعت از نفس ايشان.
اين ظهور مطابق حال ايشان صورت گرفته زيرا ايشان در احكام مقلد بوده نه مجتهد لذا اين جلوه ، اجماليست نه تفصيلي.

(شارح : شيخ رضا جعفري)

از ما گدائي و از خداوند لطف و احسان و عطا و كرم

taharat — Fri, 03 Nov 2006 12:33:18 GMT

يك روز به يكي از رفقا كه سرشار وجد و حال بود و واردات معنويه اش جالب بود ، چون از ايشان ( آقاي حداد ) تقاضائي نمود ، با تبسم مليحي به او فرمود :

يك كاسه حليمي در دست يك يتيمي
ميخورد و ناله ميكرد : اي واي روغنش كو ؟!

و ميفرمودند : هيچكس را از رحمت خدا نبايد محروم كرد ، چرا كه كار به دست ما نيست ؛ به دست اوست سبحانه و تعالي . اگر كسي به شما التماس دعا گفت ، بگو : دعا مي كنم . اگر گفت : آيا خدا گناه مرا مي آمرزد ، بگو : مي آمرزد . وقس عليه فَعلَلَ و تَفَعلَلَ . وقتي كار به دست اوست چرا انسان از دعا كردن بخل بورزد؟ چرا زبان به خير و سعه نگشايد ؟ چرا مردم را از رحمت خدا نوميد كند ؟
هميشه بايد انسان مثل پدر باشد كه به اطفال گرسنه و پريشان خود نويد ميداد ، نه مثل آن مادر كه بر وعده و نويد هم بخل مي ورزيد .
پدري در كربـلا بچه هاي بسيار داشت ، و در نهايت فـقر و پريـشاني زيست مينمودند در اطاقشان يك حصير خرمائي بود و بس . نه لحافي ، نه تشكي و نه متكائي . پيوسته ايشان در عسرت و تنگدستي و گرسنگي روزگار ميگذراندند ، و هر چند ماه يكبار هم نمي توانستند آبگوشتي بخورند .
باري ، يك شب كه پدر به منزل آمد و اطفال را گرسنه يافت شروع كرد به نويد دادن كه اي بچه هاي من غصه نخوريد ، صبر كنيد تابستان كه بشود من سر كار ميروم و پول فراواني به دست مي آورم ، آنوقت شما را سوار عَرَبانَه (درشكه) مي كنم و براي مادرتان با بقيه اهـل منزل يك عربانه عليحده مي گيرم و همه را سوار ميكنم . اول ميبرم به زيارت سيد الشهـداء عليه السلام ، بعد با همان عربانه ميبرم به زيارت أباالفضل العباس عليه السلام . بعد سوار عربانه مي شويم و مي آئيم در فندق ... براي هر يك از شما جداگانه يك بشقاب چلو كباب ميخرم و ميگويم براي شما هر يك ، يك كاسه ترشي هم بياورد . بعد از اينكه اينها را صرف كرديد ، باز با عربانه ميبرم شما را به محل پرتقال فروشي و هر چه بخواهيد پرتقال ميخرم ، و سپس پرتقالها را در عربانه گذارده با شما به منزل بر مي گرديم .
به اينجا كه رسيد، زن به او هِي زد كه چه خبرت است ؟! تمام پولها را كه تمام كردي ! چقدر خرج ميكني ؟! مرد گفت : چكار داري تو ؟ ! بگذار بچه هايم بخورند !
قضيه ما و انفاق ما عيناً مانند انفاق همان مرد است كه در اصلش و مغزش چيزي نيست ، پوك است و خالي ؛ اما آن زن به اين انفاق وعده اي هم بخل مي ورزد ،ولي مرد با همين وعده ها بچه ها را شاد و دلگرم نگه مي دارد .
وقتي براي انسان مسلم شد كه : لا نافِعَ وَ لا ضارَ و لا رازقَ إلا الله ، چرا ما از كيسه خرج كنيم و يا در انفاق خدا و گسترش رحمتش بخل بورزيم ؟ما هم وعده ميدهيم ، و خداوند هم رحيم است و كريم ؛ اعطا كننده و احسان كننده اوست .

(روح مجرد ص ۵۵۸ و ۵۸۹ )